Operatie Market Garden

Periode: 17 - 25 September

Citaat: Generaal Kurt Student, 17 september 1944: Attended a thanksgiving service for the liberation of Paris. Hearing the Marseillaise gave me a great thrill. France seemed to wake again.

Archetypen: Luitenant-kolonel Robert Cole en soldaat Robert Watts worden allebei als paratrooper op 17 september ingezet tijdens Operatie Market Garden. Robert Cole sneuvelt een dag later.

Terwijl de Nederlandse bevolking met spanning de bevrijding van Nederland volgde, was de geallieerde legerleiding op een heel ander niveau bezig met de oorlogsvoortgang. Als het aan hen lag zou de oorlog nog voor de Kerst worden gewonnen. Daarvoor moest echter een laatste grote hindernis worden genomen: de Duitse Siegfriedlinie die van Zwitserland tot onder Arnhem langs de gehele Duitse grens lag.

De legerleiders wisten dat de strijd om die linie zwaar zou worden en lang zou duren, langer dan ze de tijd hadden... Daarom werd Operatie Market Garden in het leven geroepen met als doel snel op te rukken naar het IJsselmeer en daarmee de Duitse troepen in West-Nederland te isoleren. Dat moest gebeuren door enkele belangrijke kanalen en rivieren tussen Eindhoven en Arnhem over te steken – voordat de Duitsers tijd hadden de bruggen op te blazen – om op die manier de Siegfriedlinie te kunnen omzeilen. Ook zou men dan snel kunnen doorstoten naar het Ruhrgebied, het hart van de Duitse (oorlogs)industrie.

De operatie ging van start op 17 september en bestond feitelijk uit twee delen: een grootschalige luchtlandingsoperatie achter de vijandelijke linies (Operatie Market) en een grondoffensief vanuit België (Operatie Garden).

Bij de luchtlandingsoperatie werden drie divisies achter de vijandelijke linies gedropt: de Amerikaanse 101 Airborne Division rond Eindhoven, de Amerikaanse 82 Airborne Division rond Nijmegen en de Britse 1 Airborne Division en Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade nabij Arnhem. Het Britse 30e Legerkorps moest vanuit België oprukken langs de door de luchtlandingstroepen vrijgemaakte route om tenslotte door te stoten tot het IJsselmeer.

Na aanvankelijke successen lukte het de geallieerde soldaten echter niet om de beoogde doelen te behalen. Op 25 september werd Operatie Market Garden door de geallieerde legerleiding afgeblazen. De Rijnbrug bij Arnhem bleek a bridge too far, zoals het gelijknamige boek en de gelijknamige film heten.

Tanks van het 30e Britse Legerkorps trekken over de brug bij Nijmegen
Bron: Publiek domein

Paratroopers tijdens Operatie Market Garden
Bron: Publiek domein

Filmaffiche van A Bridge too Far (1977)

Eindhovenaren dansen op straat na de bevrijding van hun stad op 20 september
Bron: Publiek domein

Amerikaans nieuwsbericht met beelden van Operatie Market Garden

Meer over...